ขุนศึก ตอนที่ ๒

บทประพันธ์ ของ ไม้ เมืองเดิม “อันพระโองการ ซึ่งสมเด็จพระนเรศวรประกาศอิสรภาพแก่อาณาจักรของไทย เมื่อเดือน ๖ เหนือแผ่นดินเมืองแครงหรือเชียงกรานนั้นพวกมอญชาวเมืองอันเป็นส่วนมาก และได้รับบีบคั้นจากหงสาวดีก็ยอมสวามิภักดิ์เข้าร่วมทัพทหารไทย แล้วจับผู้ครองเมืองตลอดกรมการ ซึ่งเป็นชาวพม่า และยึดเมืองแครงเป็นที่ประชุมทัพแล้วจึงยกจากเมือง เมื่อต้นแรมเดือนนั้นเอง หมายทัพขึ้นตีหงสาวดีซึ่งพระมหาอุปราชเป็นผู้รักษานคร หากแต่ได้ความภายหลังว่าพระเจ้าหงสาวดีชนะศึกได้เมืองอังวะยกกลับ แล้วเกรงจะถูกกระหนาบมิทันตีกรุงหงสาวดีได้ จึงทรงแบ่งกองทัพหลายกองให้เที่ยวแยกย้ายประกาศแก่บรรดาครัวไทย ซึ่งถูกกวาดต้อนมาเป็นเชลยแต่ครั้งก่อนให้อพยพคืนเมือง”